Maha Bodhi Temple/Dorjeden/Bodhgaya Bihar. 2020

นิพพาน จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี ไปยังการนำทางไปยังการค้นหา ส่วนหนึ่งของ ศาสนาพุทธ Dharmacakra flag (Thailand).svg ประวัติ[แสดง] ธรรมแนวคิด [แสดง] คัมภีร์ศาสนาพุทธ[แสดง] การปฏิบัติ[แสดง] นิพพาน[แสดง] ธรรมเนียม[แสดง] ศาสนาพุทธในแต่ละประเทศ[แสดง] โครงเรื่อง P religion world.svg สถานีย่อยศาสนา ดคก ภาพวาดพระพุทธเจ้าเข้าสู่อนุปาทิเสสนิพพานสภาวะ นิพพาน (บาลี: निब्बान nibbāna นิพฺพาน; สันสกฤต: निर्वाण nirvāṇa นิรฺวาณ) หมายถึง ความดับสนิทแห่งกิเลสและกองทุกข์[1] เป็นสภาพโลกุตระอันเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดในศาสนาพุทธ[2] เนื้อหา 1 ศัพทมูล 2 หลักฐานในคัมภีร์ 2.1 ในพระไตรปิฎก 2.2 ในอรรถกถา 2.3 ในปกรณ์วิเสส 3 การถกเถียงเรื่องสภาวะของนิพพาน 4 นิพพานเป็นปรมัตถ์ 5 อ้างอิง ศัพทมูล คำว่า นิพพาน หรือ นิรวาณ ในภาษาสันสกฤต มาจาก 2 บทคือ นิสฺ- निस्- (ไม่มี; คำปอุปสรรค)+วาณ वाण (เครื่องร้อยรัด) ประกอบกัน จึงแปลว่าไม่มีเครื่องร้อยรัด อีกนัยหนึ่งว่ามาจาก นิสฺ- (ออก)+วา (พัดแล้ว) จึงแปลว่าพัดออกแล้ว หมายถึงความดับ[3] หลักฐานในคัมภีร์ ในพระไตรปิฎก ในขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ธาตุสูตร พระพุทธเจ้ากล่าวถึงนิพพานธาตุ 2 ประเภท[4] คือ สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ หมายถึง นิพพานโดยที่อินทรีย์ 5 ยังคงอยู่ จึงยังเสวยสุขและทุกข์อยู่เมื่อประสบกับประสบอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ อนุปาทิเสสนิพพานธาตุ หมายถึง นิพพานทั้งดับภพและเวทนาได้สิ้นเชิงแล้ว ในพระวินัยปิฎก ปริวาร สมุฏฐานสีสสังเขป ระบุว่า อนิจฺจา สพฺพสงฺขารา ทุกฺขานตฺตา จ สงฺขตา นิพฺพานญฺเจว ปณฺณตฺติ อนตฺตา อิติ นิจฺฉยา (สังขารทั้งปวงที่ปัจจัยปรุงแต่ง ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา พระนิพพานและบัญญัติ ท่านวินิจฉัยว่าเป็นอนัตตา)[5] นิพพานก็อยู่ใน อริยสัจ 4 ด้วย คือเป็นจุดหมายของพระพุทธศาสนา ได้แก่ อริยสัจข้อ 3 ที่เรียกว่า "นิโรธ" คำว่านิโรธนี้เป็น ไวพจน์ คือใช้แทนกันได้กับ "นิพพาน" พระไตรปิฎกเล่ม 31 ระบุว่าอริยสัจ 4 ทั้งหมดซึ่งรวมทั้งนิโรธ คือนิพพาน ด้วยนั้น เป็นอนัตตา ดังนี้ อนตฺตฏฺเฐน จตฺตาริ สจฺจานิ เอกปฏิเวธานิ . . . นิโรธสฺส นิโรธฏฺโฐ อนตฺตฏฺโฐ. (ขุ.ปฏิ. 31/546/450) แปลว่า: "สัจจะทั้ง 4 ( ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ) มีการตรัสรู้ด้วยกันเป็นอันเดียว ( คือด้วยมรรค ญาณเดียวกัน ) โดยความหมายว่าเป็นอนัตตา . . . นิโรธมีความหมายว่าดับ ( ทุกข์ ) ก็มีความหมายว่า เป็นอนัตตา " ในพระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรคระบุว่า "สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา" และในอังคุตตรนิกาย ติกนิบาตมีระบุว่า "สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง สังขารทั้งปวงเป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา" ซึ่ง "ธรรม" ในที่นี้พระอรรถกถาจารย์อธิบายต่อว่า "หมายรวมถึงนิพพานด้วย" นอกจากนี้ ยังมีข้อความในคัมภีร์พระไตรปิฎกอีกหลายแห่งทั้งที่ระบุโดยตรงและโดยอ้อมที่มีนัยบอกว่า "นิพพานเป็นอนัตตา" ในเกวัฏฏสูตร ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค ได้กล่าวถึงนิพพานว่าเป็น "ธรรมชาติที่รู้แจ้ง ไม่มีใครชี้ได้ ไม่มีที่สุด แจ่มใสโดยประการทั้งปวง ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ และวาโยธาตุ ย่อมตั้งอยู่ไม่ได้ในธรรมนี้ อุปาทยรูปที่ยาวและสั้น ละเอียดและหยาบ ที่งามและไม่งาม ย่อมตั้งอยู่ไม่ได้ในธรรมนี้ นามและรูปย่อมดับไม่มีเหลือในธรรมชาตินี้ เพราะวิญญาณดับ นามและรูปย่อมดับ ไม่มีเหลือในธรรมชาติ ดังนี้ฯ" ( ที.สี.14/350 ) พระพุทธเจ้าไม่เคยทรงอธิบายว่า พระอรหันต์ผู้บรรลุนิพพานเมื่อดับขันธ์แล้วจะอยู่ในสภาพเช่นใด การอธิบายทำได้ในลักษณะเพียงว่า นิพพานคือการดับทุกข์ สิ้นตัณหา เหมือนไฟที่ดับจนสิ้นเชื้อไม่สามารถที่จะลุกลามขึ้นมาได้อีก สำหรับพระอรหันต์ที่ปรินิพพานแล้วนั้น พระพุทธองค์ไม่ตรัสยืนยันถึงความมีอยู่หรือความดับสูญ พระองค์ตรัสแต่เพียงว่า เมื่อพระองค์ปรินิพพานแล้ว ทั้งเทวดาและมนุษย์จะไม่สามารถเห็นพระองค์อีกต่อไป "ดูกร ภิกษุทั้งหลาย กายของตถาคต มีตัณหาอันนำไปสู่ภพขาดแล้ว ยังดำรงอยู่ เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายจักเห็นตถาคตชั่วเวลาที่กายของตถาคตยังดำรงอยู่ เมื่อกายแตกสิ้นชีพแล้ว เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายจักไม่เห็นตถาคต" ( ที.สี.14/90 ) ในอรรถกถา ในคัมภีร์รุ่นอรรถกถา ยังมีข้อความแสดงสภาวะของนิพพานอีกหลายแห่ง เช่นในปฏิสัมภิทามรรค มีอธิบายว่า นิพฺพานธมฺโม อตฺตสฺเสว อภาวโต อตฺตสุญฺโญ "ธรรมคือนิพพาน ว่างจากอัตตา เพราะไม่มีอัตตา" (ขุ.ป.อ.2/287) นอกจากนี้ในวิสุทธิมรรค พระพุทธโฆสะ พยายามอธิบายให้เห็นถึงความไม่มีตัวตนของผู้ได้ชื่อว่าบรรลุนิพพาน ซึ่งเท่ากับว่าไม่มีอัตตา และนิพพานก็มิใช่สิ่งที่จะต้องมีอัตตาถึงจะมีอยู่ได้ ดังที่พระพุทธโฆสะกล่าวว่า "นิพพานมีอยู่ แต่ไม่มีผู้เข้าถึงนิพพาน มรรคามีอยู่ แต่ปราศจากผู้ดำเนินไป" ( วิสุทฺธิ.3/101 ) ข้อความนี้แสดงให้เห็นว่า ไม่มีตัวตนบุคคลใด ๆ ที่ปฏิบัติตามมรรคมีองค์แปด แล้วบรรลุนิพพาน เมื่อปราศจาก "ตัวตน" ของผู้เข้าถึงนิพพาน นิพพานก็ย่อมไม่ใช่อัตตาไปด้วย นิพพานเป็นธรรมที่พ้นไปจากโลก ในพาหิยสูตร ความว่า "ดิน น้ำ ไฟ และลม ย่อมไม่หยั่งลงในนิพพานธาตุใด ในนิพพานธาตุนั้น ดาวทั้งหลายย่อมไม่สว่าง พระอาทิตย์ย่อมไม่ปรากฏ พระจันทร์ย่อมไม่สว่าง ความมืดย่อมไม่มี ก็เมื่อใดพราหมณ์ชื่อว่าเป็นมุนีเพราะรู้ ( สัจจะ 4 ) รู้แล้วด้วยตนเอง เมื่อนั้นพราหมณ์ย่อมหลุดพ้นแล้วจากรูปและอรูป จากความสุขและความทุกข์..." ( ขุ.ขุ.อ.25/50 ) ในปกรณ์วิเสส พระอนุรุทธาจารย์ ผู้รจนาคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ ได้พรรณนาคุณของนิพพานว่า ปทมจฺจุตฺ มจฺจนฺตํ อสงฺขตมนุตฺตรํ นิพฺพานมีติ ภาสนฺติ วานมุตฺตามเหสโย "พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ผู้พ้นแล้วจากตัณหาเครื่องร้อยรัด ตรัสถึงสภาวะธรรมชาติหนึ่งที่เข้าถึงได้ เป็นธรรมชาติที่ไม่จุติ พ้นจากขันธ์ 5 ไม่ถูกปรุงแต่งด้วยปัจจัยใดๆ เลย หาสภาวะอื่นเปรียบเทียบไม่ได้ ว่าสภาวธรรมนั้นคือพระนิพพาน" ในคัมภีร์มิลินทปัญหา พระนาคเสนเถระทูลแก้ปัญหาของพระยามิลินท์ที่ทรงถามว่า ถ้านิพพานไม่มีที่ตั้งอาศัย นิพพานก็ย่อมไม่มี โดยกราบทูลว่า "ขอถวายพระพรมหาบพิตร โอกาสอันเป็นที่ตั้งของนิพพานหามีไม่ แต่นิพพานนั้นมีอยู่ พระโยคาวจรผู้ปฏิบัติชอบ ย่อมทำให้แจ้งนิพพาน ด้วยการพิจารณาโดยอุบายอันแยบคาย มหาบพิตร เหมือนดั่งว่าชื่อว่าไฟย่อมมีอยู่ แต่โอกาสอันเป็นที่ตั้งของไฟนั้นหามีไม่ เมื่อบุคคลเอาไม้สองอันมาขัดสีกันก็ย่อมได้ไฟขึ้นมาฉันใด มหาบพิตร นิพพานก็มีอยู่ฉันนั้นนั่นแล โอกาสอันเป็นที่ตั้งของนิพพานนั้นไม่มี ( แต่ ) พระโยคาวจรผู้ปฏิบัติชอบ ย่อมทำนิพพานให้แจ้งด้วยการพิจารณาโดยอุบายอันแยบคาย..." ( มิลินฺท.336 ) การถกเถียงเรื่องสภาวะของนิพพาน อนึ่ง การถกเถียงเรื่องสภาวะของนิพพาน มีมานานเป็นพันปีแล้ว ซึ่งสามารถแบ่งกลุ่มที่มีความเชื่อไว้สองกลุ่มดังนี้ 1. กลุ่มที่เชื่อว่า นิพพานมีสภาวะเป็น นิจจัง สุขขัง อัตตา กลุ่มนี้เชื่อว่า โดยมีแนวคิดว่าสภาวะของนิพพานนั้นต้องตรงข้ามกับกฎไตรลักษณ์ ( อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ) โดยเฉพาะข้อความใน อนัตลักขณสูตร ที่กล่าวว่า สิ่งไดไม่เที่ยง สิ่งนั้นย่อมเป็นทุกข์ และอนัตตา โดยทรงยกเอาขันธ์ 5 มาเป็นตัวอย่างในคุณลักษณะแห่ง สภาวะที่ตกอยู่ภายใต้กฎไตรลักษณ์ ดังนั้นเมื่อนิพพาน อยู่นอกเหนือจากกฎไตรลักษณ์ นิพพานจึงมีคุณลักษณะที่เที่ยงแท้ แน่นอน และเป็นบรมสุข ดังนั้นนิพพานจะเป็นอนัตตาไม่ได้ เพราะถ้านิพพานเป็นอนัตตานิพพานก็จะมีสภาวะเดียวกับขันธ์ ๕ แต่นิพพานไม่ใช่ขันธ์ 5 นิพพานนั้นเป็นธรรมขันธ์ นิพพานจึงไม่สามารถเป็นอนัตตา... กลุ่มนี้แปล อนัตตา ว่า ไม่ใช่ตัวตน (ที่แท้จริง) คืออัตตาที่มีขันธ์ห้าทั้งหลายที่คนมักยึดติดนั้นนั้นไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริง ซึ่งตัวตนที่แท้จริงนั้นมีอยู่ เป็นอสังขตธรรม เป็นอัตตาโดยวิมุติ 2. กลุ่มที่เชื่อว่า นิพพาน มีสภาวะ เป็นอนัตตา เป็นสุขสูงสุดคือความสงบ ไม่ใช่สุขอย่างโลก ไม่ใช่ทุกข์ ไม่ใช่การมา ไม่ใช่การไป ไม่สถานที่ คือความหยุดโดยสมบูรณ์สิ้นสุดความเปลี่ยนแปลงจึงคงอยู่ในสภาพเดิมหรือ เป็น ตถตา ( ความเป็นเช่นนั้นเอง ) ไม่มีการปรุงแต่งใดๆ เป็นสุญญตา ( ความว่าง ) ธรรมธาตุของนิพพานนั้นจึงเป็นธาตุว่าง กลุ่มนี้แปล อนัตตา ว่า ไม่มีตัวตน คือ สภาพแห่งสังขตธรรมทั้งหลาย เมื่อส่วนประกอบทั้งหลายหายไปย่อมสูญสิ้น นิพพานเป็นปรมัตถ์ นิพพานเป็นปรมัตถ์ ว่าโดยความแตกต่างแห่งอาการ มี 3 อย่าง คือ สุญญตะ 1 อนิมิตตะ 1 อัปปณิหิตะ 1 อาการที่ชื่อว่า สุญญตะ เพราะเป็นสภาพสูญจากสังขารทั้งปวง อาการที่ชื่อว่า อนิมิตตะ เพราะไม่มีนิมิต คือ สังขารทั้งปวง อาการที่ชื่อว่า อัปปณิหิตะ เพราะไม่มีที่ตั้ง คือ สังขารทั้งปวง อ้างอิง เชิงอรรถ พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554, หน้า 635 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) (30 ตุลาคม 2547). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์:นิพพาน". 84000.org. สืบค้นเมื่อ 12 เมษายน 2561. Check date values in: |accessdate=, |date= (help) Collins 2010, pp. 63-64. นิพพานธาตุสูตร สมุฏฐานสีสสังเขป บรรณานุกรม พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. พิมพ์ครั้งที่ ๒, กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556. 1,544 หน้า. ISBN 978-616-7073-80-4 Collins, Steven (1998), Nirvana and Other Buddhist Felicities, Cambridge University Press Collins, Steven (2010), Nirvana: Concept, Imagery, Narrative, Cambridge University Press หมวดหมู่: ความเชื่อในศาสนาพุทธคำศัพท์ศาสนาพุทธ

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

การเกิดมรรคผล#ทางของพระพุทธเจ้าHome Trending Subscriptions Library History การบรรลุมรรคผลของมนุษย์23 subscribers 5:51 NOW PLAYING โลกุตตรกุศล 11 views 2 days ago 3:56 NOW PLAYING ทางโลกุตตรธรรม#การสํารวมใจ#อานิสงค์แห่งจิต 17 views 2 days ago 18:18 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์ #หลวงพ่อพระพุทธเมตตา 30 views 3 days ago 36:00 NOW PLAYING การบรรลุนิพพาน 15 views 3 days ago 29:11 NOW PLAYING ถ้าเราไม่เกิด 4 views 4 days ago 2:44 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 8 views 4 days ago 3:56 NOW PLAYING ทางสิ้นภพ#คำสอนของพระพุทธเจ้าจากคาถาธรรมบท 15 views 5 days ago 3:56 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#คำสอนของพระพุทธเจ้าจากคาถาธรรมบท 10 views 5 days ago 3:56 NOW PLAYING การเข้าถึงพระนิพพาน#คำสอนของพระพุทธเจ้าจากคาถาธรรมบท 18 views 6 days ago 29:11 NOW PLAYING พระธรรมเทศนาโดยพระราชพรหมยานเถระ#อารมณ์พระโสดาบัน#ความหลุดพ้นของจิต 13 views 1 week ago 12:20 NOW PLAYING ธรรมเหล่าใดเกิดแต่เหตุ#พระตถาคตตรัสเหตุแห่งธรรมเหล่านั้นและการดับแห่งธรรมเหล่านั้นคติของพระโสดาบัน 12 views 1 week ago 7:03 NOW PLAYING พระบรมศาสดา 4 views 1 week ago 7:03 NOW PLAYING พระตถาคต 5 views 1 week ago 7:03 NOW PLAYING ผู้ควรแก่การบรรลุธรรม 13 views 1 week ago 1:00:28 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 20 views 1 week ago 2:52:12 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น#ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นหัวหน้ามีใจเป็นใหญ่สำเร็จด้วยใจ#การบรรลุมรรคผลการเกิดอริยมรรค 23 views 1 week ago 2:07 NOW PLAYING ทางสิ้นทุกข์ 13 views 1 week ago 2:52:12 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์#การทำที่สุดแห่งทุกข์ 25 views 1 week ago 2:52:12 NOW PLAYING ทางข้ามภพ#ผู้ถึงฝั่งแห่งภพ 14 views 1 week ago 2:52:12 NOW PLAYING ทางพ้นโลก#คําสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย 14 views 1 week ago 10:57 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล#ธรรมาภิสมัย#การตรัสรู้ธรรม#การสำเร็จมรรคผล. 27 views 1 week ago 12:20 NOW PLAYING การสำเร็จมรรคผล#เวลาที่จิตจะเกิดมรรคผลนั้นจิตจะรวมเข้าอัปนาสมาธิเพราะฉะนั้นเวลาท่านพูดถึงองค์มรรค 29 views 2 weeks ago 8:31 NOW PLAYING พุทโธ ธัมโม สังโฆ#เวลาที่จิตจะเกิดมรรคผลนั้นจิตจะรวมเข้าอัปนาสมาธิเพราะฉะนั้นเวลาท่านพูดถึงองค์มรรค 15 views 2 weeks ago 10:51 NOW PLAYING ทางบรรลุมรรคผล 28 views 2 weeks ago 7:03 NOW PLAYING โสดาบัน 17 views 2 weeks ago 7:03 NOW PLAYING โสดาบัน 14 views 2 weeks ago 7:03 NOW PLAYING การบรรลุโสดาบัน 12 views 2 weeks ago 23:52 NOW PLAYING การรู้แจังพระนิพพาน 20 views 2 weeks ago 23:52 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล 7 views 2 weeks ago 52:39 NOW PLAYING ทางโลกุตระ#การบรรลุมรรคผล 23 views 2 weeks ago 23:52 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์ 6 views 3 weeks ago 23:52 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 14 views 3 weeks ago 40:06 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 19 views 3 weeks ago 2:07 NOW PLAYING ทางโลกุตระ 154 views 4 weeks ago 5:20 NOW PLAYING มรรคจิต ผลจิต 11 views 1 month ago 5:20 NOW PLAYING โลกุตตรจิต 12 views 1 month ago 5:20 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล 3 views 1 month ago 10:51 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล #การเกิดอริยมรรค #วิมุตติความหลุดพ้นทางสิ้นภพ 17 views 1 month ago 10:51 NOW PLAYING ทางบรรลุนิพพาน 1 view 1 month ago 10:51 NOW PLAYING ทางบรรลุมรรคผล No views 1 month ago 36:00 NOW PLAYING ทางนิพพาน#คำสอนของพระพุทธเจ้าจากคาถาธรรมบท 8 views 1 month ago 36:00 NOW PLAYING ทางพระนิพพาน#คำสอนของพระพุทธเจ้าจากคาถาธรรมบท 10 views 1 month ago 36:00 NOW PLAYING ทางนิพพาน 8 views 1 month ago 7:03 NOW PLAYING พระพุทธเจ้า#อนุปาทิเสสนิพพาน#พระพุทธเจ้าและสัตว์โลกทั้งสิ้นไม่ได้เป็นอะไรนอกจากเป็นเพียงจิตหนึ่ง 22 views 1 month ago 2:52:12 NOW PLAYING คำสอนของพระพุทธเจ้าจากคาถาธรรมบท 60 views 1 month ago 52:39 NOW PLAYING ความสิ้นอาสวะ#การไม่หวนกลับ#ทางสิ้นภพ#วิมุตติความหลุดพ้น 27 views 1 month ago 52:39 NOW PLAYING ทำตนให้พ้นทุกข์#ดวงตาเห็นธรรม#ทางไม่เกิด#การเกิดอริยมรรค 30 views 1 month ago 2:44 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์ 10 views 1 month ago 10:51 NOW PLAYING อาการสามสิบสอง 19 views 1 month ago 40:06 NOW PLAYING พุทธภูมิ#ปัจเจกภูมิ#สาวกภูมิ 19 views 1 month ago 23:52 NOW PLAYING การสำเร็จมรรคผล 133 views 1 month ago 7:08 NOW PLAYING นิพพาน 13 views 1 month ago 7:08 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#คำสอนเรื่องนิพพาน 10 views 1 month ago 33:30 NOW PLAYING การเดินทาง#การเดินทางของจิต 33 views 1 month ago 52:38 NOW PLAYING นิพพาน 20 views 1 month ago 40:06 NOW PLAYING ทางไม่เกิด 13 views 1 month ago 23:52 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 10 views 1 month ago 2:52:12 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#ทางบรรลุมรรคผล#การเกิดอริยมรรค 155 views 2 months ago 7:08 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์#ทางหมดทุกข์#มรรคจิตผลจิต#ท่าพระโคดม 68 views 2 months ago 5:10 NOW PLAYING การสำรวม 23 views 2 months ago 5:10 NOW PLAYING ทำตนให้พ้นทุกข์ 9 views 2 months ago 5:10 NOW PLAYING การสำรวมจิต 7 views 2 months ago 5:10 NOW PLAYING การรวมจิต 12 views 2 months ago 52:38 NOW PLAYING การบรรลุธรรม#ขั้นสุดท้ายก่อนถึงอริยะมรรคโดยหลวงพ่อปราโมทย์ 42 views 3 months ago 6:58 NOW PLAYING thai buddhist teaching 6 views 3 months ago 5:51 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 33 views 3 months ago 2:44 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล 9 views 3 months ago 1:36:49 NOW PLAYING การเข้าถึงมรรคผล 17 views 3 months ago 5:51 NOW PLAYING ทางสิ้นทุกข์#การฟังธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า 9 views 3 months ago 1:36:49 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 38 views 3 months ago 5:51 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 8 views 3 months ago 5:51 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล#พุทธภูมิ#ปัจเจกภูมิ#สาวกภูมิ 28 views 3 months ago 7:08 NOW PLAYING ความสิ้นทุกข์ 7 views 3 months ago 7:08 NOW PLAYING ทางสิ้นภพ 5 views 3 months ago 7:08 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#ยังกิญจิสะมุทะยะธัมมังสัพพันตังนิโรธะธัมมันติ 25 views 3 months ago 40:06 NOW PLAYING บทอันสงบ 7 views 3 months ago 2:06 NOW PLAYING มรรคจิตผลจิต 22 views 3 months ago 29:11 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล 64 views 3 months ago 29:11 NOW PLAYING นิพพานสมบัติ#การวางภาระ#ความหลุดพ้นของจิต 55 views 3 months ago 2:07 NOW PLAYING ทางสิ้นภพ 18 views 3 months ago 3:04 NOW PLAYING อานิสงค์แห่งจิต#ท่าพระโคดม#การบรรลุมรรคผล#การสํารวมใจ 29 views 3 months ago 7:03 NOW PLAYING ทางหลุดพ้น 13 views 3 months ago 7:03 NOW PLAYING ความพ้นทุกข์ 5 views 3 months ago 36:00 NOW PLAYING จิตพ้นโลก 10 views 3 months ago 5:20 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#การเกิดอริยมรรค 11 views 3 months ago 5:20 NOW PLAYING การเกิดอริยมรรค 24 views 4 months ago 5:20 NOW PLAYING การเกิดอริยมรรค 30 views 4 months ago 36:00 NOW PLAYING อารมณ์พระนิพพาน 61 views 4 months ago 7:08 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#ทางนิพพาน#การเกิดอริยมรรค#มรรคจิตผลจิต 33 views 4 months ago 7:08 NOW PLAYING การเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า 55 views 4 months ago 36:00 NOW PLAYING ทางพ้นโลก 15 views 4 months ago 52:38 NOW PLAYING ทางสงบ 10 views 4 months ago 6:06 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 51 views 4 months ago 10:57 NOW PLAYING ทางหมดทุกข์#มรรคจิตผลจิต 26 views 4 months ago 1:14:05 NOW PLAYING การสำเร็จมรรคผล 27 views 4 months ago 8:31 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล#พุทธภูมิ#ปัจเจกภูมิ#สาวกภูมิ 21 views 4 months ago 1:14:05 NOW PLAYING การไม่หวนกลับ#จิตของเราจักดับอยู่ในภพนี้นี่เอง#ทางของพระพุทธเจ้า 23 views 4 months ago 3:12 NOW PLAYING การเกิดเป็นมนุษย์#การบรรลุนิพพาน#การบรรลุมรรคผล#การเจริญมรณะสติ 22 views 4 months ago 52:39 NOW PLAYING การเกิดเป็นมนุษย์ 21 views 4 months ago 3:12 NOW PLAYING ผู้ไม่มีร่องรอย#ทางสิ้นภพ 69 views 4 months ago 3:12 NOW PLAYING พระพุทธเจ้า 18 views 4 months ago 3:12 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์#พุทธวรรค 15 views 4 months ago 3:12 NOW PLAYING คําสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย 37 views 4 months ago 3:12 NOW PLAYING คาถาธรรมบท 19 views 4 months ago 1:00:28 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล#ทางข้ามภพ#สาวกพระพุทธเจ้า 69 views 4 months ago 1:00:28 NOW PLAYING ทางหลุดพ้น 11 views 4 months ago 1:00:28 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 10 views 4 months ago 3:55 NOW PLAYING คุ้มมาก#ทางมรรคผล#การบรรลุธรรม#การบรรลุมรรคผล 13 views 4 months ago 1:28:46 NOW PLAYING พุทโธ ธัมโม สังโฆ 24 views 4 months ago 4:13 NOW PLAYING ทางไปนิพพาน 16 views 4 months ago 4:13 NOW PLAYING สัพพปาปัสสะ อกรณัง กุสลัสสูปสัมปทา สจิตตปริโยทปนัง 37 views 4 months ago 1:36:49 NOW PLAYING ทางมรรคผล#การบรรลุธรรม#การบรรลุมรรคผล 28 views 4 months ago 1:36:49 NOW PLAYING การเข้าถึงพระนิพพาน#การบรรลุมรรคผลของมนุษย์ 16 views 4 months ago 3:56 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล 7 views 4 months ago 2:44 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 3 views 4 months ago 2:44 NOW PLAYING การบรรลุนิพพาน 4 views 4 months ago 7:03 NOW PLAYING ทางหลุดพ้นจากสังสารวัฏ 32 views 4 months ago 6:49 NOW PLAYING ทางข้ามภพ 9 views 4 months ago 3:49 NOW PLAYING ทางสิ้นทุกข์#การฟังธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า 21 views 4 months ago 9:05 NOW PLAYING การสำเร็จมรรคผล 84 views 5 months ago 46:22 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น#ความหลุดพ้นทางจิต#ที่สุดโลก 22 views 5 months ago 7:26 NOW PLAYING มรรคญาณ ผลญาณ 16 views 5 months ago 7:26 NOW PLAYING อริยทรัพย์ 6 views 5 months ago 52:39 NOW PLAYING ความสิ้นทุกข์ 6 views 5 months ago 52:39 NOW PLAYING ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ 39 views 5 months ago 52:39 NOW PLAYING ดวงตาเห็นธรรม 23 views 5 months ago 52:39 NOW PLAYING คนรู้ใจ#การเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า#มรรคจิตดวงแรก 72 views 5 months ago 52:39 NOW PLAYING การสำเร็จมรรคผล 46 views 5 months ago 5:18 NOW PLAYING มรรค4ผล4นิพพาน1 83 views 5 months ago 18:18 NOW PLAYING การบรรลุนิพพาน#การบรรลุมรรคผล#การเจริญมรณะสติ 23 views 5 months ago 44:54 NOW PLAYING การบรรลุธรรม 5 views 5 months ago 1:02:51 NOW PLAYING พุทธภูมิ ปัจเจกภูมิ สาวกภูมิ 33 views 5 months ago 1:02:51 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์ 35 views 5 months ago 18:18 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#การเจริญมรณะสติ 30 views 5 months ago 12:21 NOW PLAYING วันประชุมพระธาตุ 36 views 5 months ago 28:48 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น#วิมุตตายตนะเหตุแห่งความหลุดพ้น 69 views 5 months ago 4:55 NOW PLAYING ความพ้นทุกข์ 8 views 5 months ago 18:18 NOW PLAYING อารมณ์โสดาบัน 12 views 5 months ago 5:10 NOW PLAYING อนุปาทาปรินิพพาน 16 views 5 months ago 5:10 NOW PLAYING ใช้หนี้หมด 3 views 5 months ago 1:31 NOW PLAYING ทางบรรลุมรรคผล 14 views 5 months ago 12:21 NOW PLAYING การทำที่สุดแห่งทุกข์#การเห็นแจ้งพระนิพพาน#การเกิดมรรคผล 14 views 5 months ago 6:06 NOW PLAYING ทางไม่เกิด#การเกิดอริยมรรค#ทำตนให้พ้นทุกข์ 25 views 5 months ago 3:29 NOW PLAYING ความหลุดพ้นทางจิต#วิมุตติความหลุดพ้น#แนวทางบรรลุธรรม#การเกิดอริยมรรค 17 views 5 months ago 1:15 NOW PLAYING คำสอนพระราชพรหมยานเถระ 5 views 5 months ago 3:49 NOW PLAYING อารมณ์โสดาบัน 20 views 5 months ago 7:08 NOW PLAYING อายตนะ 2 views 5 months ago 7:08 NOW PLAYING อายตนะนั้นมีอยู๋ 1 view 5 months ago 46:22 NOW PLAYING จิตบรรลุมรรคผลที่สุดของโลก#วิมุตติความหลุดพ้น#แนวทางบรรลุธรรม#การเกิดอริยมรรค 57 views 5 months ago 5:18 NOW PLAYING การบรรลุธรรม 5 views 5 months ago 7:08 NOW PLAYING โสดาบัน 14 views 5 months ago 3:29 NOW PLAYING ทางข้ามโลก 11 views 5 months ago 5:20 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 9 views 6 months ago 5:09 NOW PLAYING คำสอนเรื่องจิต 3 views 6 months ago 5:09 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 14 views 6 months ago 1:31 NOW PLAYING การยิ้มของมนุษย์ 19 views 6 months ago 3:49 NOW PLAYING จิตยิ้ม 29 views 6 months ago 3:49 NOW PLAYING มรรคจิตดวงแรก#อารมณ์ของพระโสดาบัน 34 views 6 months ago 52:38 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 43 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING โสดาบัน 2 views 6 months ago 52:38 NOW PLAYING ความหลุดพ้นทางจิต 60 views 6 months ago 5:18 NOW PLAYING การบรรลุธรรม 11 views 6 months ago 1:31 NOW PLAYING การบรรลุธรรม 21 views 6 months ago 1:31 NOW PLAYING ทางบรรลุธรรม 10 views 6 months ago 52:38 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 36 views 6 months ago 52:38 NOW PLAYING ทางพ้นโลก 26 views 6 months ago 5:18 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์ 33 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผลของมนุษย์#คำสอนเรื่องนิพพาน 25 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING การบรรลุโสดาบัน 18 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING ธรรมาภิสมัย 16 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING นิพพานของพระโสดาบัน 3 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING การฟังธรรม#คำสอนของพระพุทธเจ้า 12 views 6 months ago 7:08 NOW PLAYING อริยมรรค อริยผล 13 views 6 months ago 52:38 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#การเกิดอริยมรรค 654 views 6 months ago 5:20 NOW PLAYING มรรคจิต ผลจิต 72 views 7 months ago 0:31 NOW PLAYING อนุปาทิเสสนิพพาน#พระพุทธเจ้าทั้งปวงและสัตว์โลกทั้งสิ้นไม่ได้เป็นอะไรเลยนอกจากเป็นเพียงจิตหนึ่ง 20 views 7 months ago 10:51 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 45 views 7 months ago 25:20 NOW PLAYING สาธุชน 12 views 8 months ago 10:51 NOW PLAYING ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง 53 views 8 months ago 0:05 NOW PLAYING การซ่อมเตาแม่เหล็กไฟฟ้า 277 views 8 months ago 0:10 NOW PLAYING ทางสู่สันติ 2 views 8 months ago 0:10 NOW PLAYING ทางสู่สันติ No views 8 months ago 0:05 NOW PLAYING ทางสู่สันติ 2 views 8 months ago 0:10 NOW PLAYING ทางสู่สันติ 4 views 8 months ago 3:21 NOW PLAYING ทางสู่สันติ 7 views 8 months ago 25:20 NOW PLAYING พระโสดาบัน พระสกิทาคามี พระอนาคามี พระอรหันต์ 28 views 8 months ago 24:18 NOW PLAYING การสำรวมจิต 1 view 8 months ago 24:03 NOW PLAYING การสำรวมใจ 5 views 8 months ago 5:09 NOW PLAYING ความสิ้นอาสวะ 7 views 8 months ago 3:19 NOW PLAYING วิมุติความหลุดพ้น 6 views 8 months ago 3:12 NOW PLAYING ผู้ไกลจากกิเลส 40 views 8 months ago 12:20 NOW PLAYING การสํารวมใจ#อานิสงค์แห่งจิต 46 views 8 months ago 5:18 NOW PLAYING การเกิดอริยมรรค 62 views 8 months ago 5:20 NOW PLAYING การเกิดอริยมรรค#ทำตนให้พ้นทุกข์ 49 views 8 months ago 10:51 NOW PLAYING ความดับทุกข์ 1 view 8 months ago 5:10 NOW PLAYING คำสอนพระสงฆ์#วิมุตติความหลุดพ้น#แนวทางบรรลุธรรม#การเกิดอริยมรรค 9 views 8 months ago 7:08 NOW PLAYING อริยมรรค 7 views 8 months ago 3:49 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล#ทางเดินของจิต 12 views 8 months ago 5:18 NOW PLAYING การสำเร็จมรรคผล 113 views 8 months ago 7:02 NOW PLAYING การบรรลุโสดาบัน 16 views 8 months ago 10:57 NOW PLAYING โลกุตตรจิต 129 views 8 months ago 1:31 NOW PLAYING วิมุตติความหลุดพ้น 26 views 8 months ago 5:18 NOW PLAYING WATCH LATER ADD TO QUEUE วิมุตติความหลุดพ้น 49 views 8 months ago 3:29 NOW PLAYING ประตูพระนิพพาน 27 views 8 months ago 8:41 NOW PLAYING การบรรลุมรรคผล 190 views 8 months ago 3:11 NOW PLAYING การข้ามโคตรปุถุชน 34 views 8 months ago 14:51 NOW PLAYING การเกิดมรรคผล#ทางของพระพุทธเจ้า 109 views 8 months ago